
กีฬาสุดแปลกที่ใช้ช้างแข่งขัน Elephant Polo มาจากที่ใด
- Chono
- 25 views

Elephant Polo มาจากที่ใด คำตอบก็คือ กีฬาสุดแปลกประเภทนี้ มีต้นกำเนิดมาจากประเทศเนปาล โดยเริ่มมีการแข่งขันครั้งแรก เมื่อปี ค.ศ. 1982 ซึ่งรูปแบบการเอาช้างมาเล่นโปโลนี้ เกิดจากไอเดียของ เจมส์ แมนคลาร์ก นักธุรกิจชาวอังกฤษ และ จิม เอสเวด นักกีฬาที่ชื่นชอบ และหลงใหลการแข่งขันโปโลม้า
อย่างที่เราได้เกริ่นเอาไว้ข้างต้นไปว่า กีฬาโปโลช้าง มีต้นกำเนิดในประเทศเนปาล ณ เมืองกาฐมาณฑุ ซึ่งในช่วงเวลานั้น การแข่งขันของกีฬาโปโลช้าง เรียกได้ว่าได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก จึงเกิดการก่อตั้งสำนักงานใหญ่ และสถานที่จัดการแข่งขันชิงแชมป์โลกขึ้นมา ภายใต้การดูแลของสมาคมโปโลช้างโลก (WEPA)
ซึ่งทางสมาคมโปโลช้างโลก World Elephant Polo Association ได้มีการบังคับใช้กฎเกณฑ์ที่เข้มงวด เกี่ยวกับการดูแลช้าง และรวมไปถึงรูปแบบการแข่งขัน ส่วนในประเทศต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น อินเดีย หรือศรีลังกา จะดำเนินการแข่งขันแยกออกจากกัน และจัดการแข่งขัน ภายใต้สมาคมโปโลช้างศรีลังกา ที่เมืองกัลเล
ภายใต้การดูแลของสมาคมโปโลช้างเซย์ลอน Ceylon Elephant Polo Association ได้ยุติการดำเนินงาน และยุติการแข่งขันลงในปี 2550 หลังจากที่เกิดเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝัน ที่มีช้างหลุดจากการควบคุม และทำลายรถยนต์หลายคัน ทำให้กีฬาประเภทนี้ ถูกมองว่ามีความโหดเหี้ยม ส่งผลให้มีการยกเลิกการแข่งขันทั้งหมด (8 พฤษภาคม 2026) [1]
สำหรับกีฬาโปโลช้าง จะมีรูปแบบการแข่งขัน ที่คล้ายกับกีฬาโปโลม้า แต่มีการปรับเปลี่ยนกติกา เพื่อให้เข้ากับสรีระและความเร็วของช้าง ซึ่งรายละเอียดเนื้อหาในส่วนนี้ เราจะพาไปดู รูปแบบการแข่งขัน กีฬาที่ใช้ช้างเป็นตัวกลางในการแข่งขัน ดังรายละเอียดต่อไปนี้
หรือผู้อ่านท่านใด ที่มองว่ากีฬาประเภทนี้ เป็นกีฬาที่มีความรุนแรงต่อสัตว์ หรือมองว่า เป็นการทารุณกรรมช้าง ทางผู้เขียนบทความ ก็มีบทความที่น่าสนใจ ที่เกี่ยวกับกีฬาอีกหนึ่งประเภท ที่คล้ายกับโปโลช้าง แต่จะเป็นการแข่งขันจักรยานโปโล ซึ่งท่านสามารถเข้าไปดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ Cycle polo คือกีฬาอะไร
จากบันทึกประวัติศาสตร์ พบว่าการแข่งขันกีฬาโปโลช้าง ที่คล้ายกับโปโลม้า เริ่มแข่งขันเมื่อ 2,600 ปีก่อน ที่อาณาจักรเปอร์เซีย เริ่มแรกจะใช้ลูกบอลที่ทำจากหนังสัตว์ ต่อมาเผ่ามองโกล ได้รุกรานอาณาจักรต่างๆ และด้วยความเป็นชาติที่ขี่ม้าเก่ง จึงได้รับกีฬาประเภทนี้เอาไว้ ว่ากันว่าในสมัยนั้น เป็นการแข่งขันที่ดุเดือด เพราะใช้หัวของนักโทษแทนลูกบอล
จนมาถึงสมัยรัชกาลที่ 7 ของประเทศไทย สันนิษฐานว่า นำเข้ามาโดยทหารจากอังกฤษ นำมาเล่นถวาย และกลับกลายเป็นที่นิยม ในหมู่ชาวต่างชาติ ที่เข้ามาตั้งรกรากในเมืองไทย และได้รับความนิยมในหมู่ขุนนางชั้นสูง ต่อมากีฬาประเภทนี้ ก็กลายเป็นกีฬาเฉพาะ เนื่องจากมีค่าใช้จ่ายสูง และค่อนข้างที่จะยุ่งยาก

กีฬาโปโลช้าง เริ่มต้นได้รับความนิยมอย่างเป็นทางการ ในช่วงปี พ.ศ. 2525 เมื่อนักธุรกิจชาวอังกฤษ ได้ร่วมกันจัดการแข่งขันขึ้น ในประเทศเนปาล และได้ก่อตั้งสมาคม World Elephant Polo Association ขึ้นมาในช่วงเวลาเดียวกัน ส่วนประเทศไทยนั้น เริ่มได้รับความนิยมมากที่สุด ในช่วงต้นทศวรรษ 2000
และประเทศไทย ยังได้รับการสนับสนุนโดย ทีดับเบิลยูจี ที (TWG TEA) แบรนด์ชาสุดหรู ที่เป็นผู้สนับสนุนการแข่งขันโปโลช้างชิงถ้วยพระราชทาน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ครั้งที่ 15 พร้อมทั้งจัดกิจกรรมให้ความรู้ เกี่ยวกับการอนุรักษ์ช้างไทย โดยจัดขึ้นในวันที่ 9-12 มีนาคม พ.ศ. 2560 (28 มีนาคม 2017) [2]
ประเทศไทย ได้มีการจัดการแข่งขัน โปโลช้าง คิงส์คัพ ซึ่งถือเป็นการแข่งขันชิงถ้วยพระราชทาน ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เริ่มต้นเป็นครั้งแรก จัดขึ้นที่หัวหิน เมื่อปี พ.ศ. 2544 โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อช่วยเหลือช้างเร่ร่อน จนในเวลาต่อมา ก็ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย จนได้กลายเป็นกีฬาสากลของประเทศ
แต่ในปี พ.ศ. 2549 การแข่งขันโปโลช้าง ถูกย้ายสถานที่จัดการแข่งขัน เป็นอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ซึ่งมีช้างเข้าร่วมการแข่งขันมากกว่า 51 เชือก จาก 12 ประเทศ ซึ่งเปิดประเดิมการแข่งขันคู่แรก โดยผู้ก่อตั้งกีฬาโปโลช้าง จิม เอสเวด แต่เขากลับเสียชีวิต ก่อนการแข่งขันเพียงแค่ 1 วัน (9 มีนาคม 2017) [3]
ปัจจุบันในปี 2026 ไม่มีการจัดการแข่งขันโปโลช้าง เนื่องจากสมาคมโปโลช้างแห่งประเทศไทย และผู้จัดงานหลัก ได้ประกาศยุติการแข่งขันอย่างเป็นทางการไปตั้งแต่ปี 2019 หลังจากที่เผชิญกับกระแสต่อต้านอย่างหนัก จากองค์กรพิทักษ์สัตว์ป่า แต่อาจยังเหลือการแข่งขันโปโลประเภทอื่นๆ ได้แก่ โปโลม้า
สรุปได้ว่า กีฬาโปโลช้าง มีต้นกำเนิดที่ประเทศเนปาล เกิดจากแนวคิดของ 2 นักธุรกิจชาวอังกฤษ James Manclark และ Jim Edwards ซึ่งก็ได้มีการจัดการแข่งขันขึ้นครั้งแรกในปี 1982 จนแพร่ขยายความนิยมมายังประเทศไทย และก็ได้มีการจัดการแข่งขันชิงถ้วยพระราชทานขึ้นมาอย่างเป็นทางการ
เนื่องจากความแปลกใหม่ วัฒนธรรมชนชั้นสูง และการดึงดูดผู้มีอิทธิพล แม้ว่าปัจจุบัน การแข่งขันของกีฬาประเภทนี้จะยุติลงแล้ว แต่ในอดีต มันเคยเป็นหนึ่งในกีฬาสุดแปลก ที่ส่งเสริมการท่องเที่ยว ในแถบทวีปเอเชียใต้ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
หลักๆ ก็คือ ความเสี่ยงด้านสวัสดิการของช้าง เพราะอาจเกิดการได้รับบาดเจ็บ ในช่วงที่กำลังฝึกซ้อม เพราะช้างส่วนใหญ่ จะเป็นช้างป่า ไม่ได้ถูกฝึกมาเพื่อการแข่งขัน ดังนั้น พวกมันจะถูกฝึกผ่านกระบวนการกดดัน และส่วนใหญ่ควาญช้าง จะใช้ตะขอสับช้าง ในการควบคุมทิศทาง อาจทำให้เกิดบาดแผลบริเวณใบหู หรือหัว

