
ถาม-ตอบ แจ้งเกิดเท็จ ผิดกฎหมายอะไร
- Chono
- 16 views

แจ้งเกิดเท็จ ผิดกฎหมายอะไร คำตอบก็คือ หากมีการแจ้งข้อมูลอันเป็นเท็จต่อเจ้าพนักงาน ไม่ว่าจะเป็นชื่อพ่อแม่ วันเกิด หรือสถานที่เกิด ถือเป็นความผิด ตามประมวลกฎหมายอาญา และมีบทลงโทษทั้งจำและปรับ
การแจ้งเกิดเท็จ หมายถึง การให้ข้อมูลอันเป็นเท็จต่อเจ้าพนักงาน เกี่ยวกับการเกิดของบุคคล เช่น การระบุชื่อบิดามารดา ไม่ตรงกับความเป็นจริง แจ้งวันเกิดหรือสถานที่เกิดผิดไปจากข้อเท็จจริง หรือแจ้งว่าเด็กเกิดจากตนเองทั้งที่ไม่ใช่บุตรแท้จริง เพื่อให้ได้มาซึ่งสูติบัตร หรือสถานะทางทะเบียนที่ไม่ถูกต้อง
เข้าข่ายความผิด ตามประมวลกฎหมายอาญา ยกตัวอย่างเช่น หากแจ้งว่ามารดาเป็นชาวต่างชาติ และบิดาเป็นคนไทย เพื่อให้เด็กได้รับสัญชาติไทยอัตโนมัติ จะมีความผิดมาตรา 7 ตาม พ.ร.บ. สัญชาติ (2 พฤษภาคม 2026) [1]
หากการแจ้งเกิดเท็จ นำไปสู่การให้เจ้าพนักงาน จดข้อความเท็จลงในเอกสารราชการ จะเข้าข่ายความผิดตามมาตรา 267 และหากมีการปลอมแปลงเอกสารราชการ หรือเอกสารสิทธิ จะเข้าข่ายมาตรา 265 ซึ่งมีโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนจนถึงห้าปี (2026) [2]
ไม่ใช่แค่ผู้แจ้งเกิดเท็จเท่านั้น ที่จะเป็นผู้กระทำความผิด แต่ยังรวมถึงผู้ที่รู้เห็นเป็นใจ หรือช่วยเหลือให้เกิดการแจ้งเท็จ เช่น ผู้ให้ข้อมูลเท็จเพื่อประโยชน์ของผู้อื่น หรือแม้แต่เจ้าหน้าที่รัฐ ที่รู้อยู่แล้วว่าเป็นเท็จ แต่ยังจดบันทึกให้ ก็ถือว่ามีความผิด ฐานเป็นตัวการหรือผู้สนับสนุนเช่นกัน
โทษของการแจ้งเกิดเท็จ มีตั้งแต่เบาไปจนถึงหนัก ขึ้นอยู่กับฐานความผิดที่เกี่ยวข้อง จะมีความผิดตามมาตรา 266 กรณีปลอมเอกสารราชการโดยเจ้าพนักงาน จะมีโทษจำคุก 1 ปีถึง 10 ปี (7 กรกฎาคม 2020) [3]

ถือว่ามีความผิดอย่างแน่นอน แม้ผู้ใช้จะไม่ใช่คนที่แจ้งเกิดเท็จเองก็ตาม เพราะการอ้างหรือใช้เอกสาร ที่เกิดจากการแจ้งเท็จ ถือเป็นความผิด ซึ่งมีโทษเทียบเท่ากับผู้กระทำความผิด
สาเหตุหลัก มักมาจากความต้องการให้บุคคล ที่ไม่มีสิทธิ์ได้สัญชาติไทยโดยกำเนิด ให้ได้มาซึ่งสถานะทางทะเบียนที่ถูกต้องตามกฎหมายอย่างรวดเร็ว โดยไม่ต้องผ่านกระบวนการขอสัญชาติปกติ ที่ใช้เวลานานในการดำเนินการ
สำหรับการแจ้งเกิดเท็จ อาจทำให้บุคคลได้สัญชาติไทย แบบไม่ถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งหากถูกตรวจสอบพบภายหลัง แล้วสถานะสัญชาติที่ได้มา จะถูกเพิกถอนทันที
ทำไมต่างชาติ ถึงสวมสัญชาติไทย คำตอบก็คือ ต่างชาติบางกลุ่ม เลือกสวมสัญชาติไทย ผ่านขบวนการแจ้งเกิดเท็จหรือปลอมสูติบัตร เพื่อให้ได้สิทธิ และความสะดวกเทียบเท่าคนไทยโดยกำเนิด ซึ่งมีขบวนการที่รับดำเนินการให้เป็นระบบ ปัจจุบันมีการลงทะเบียนขอสัญชาติไว้แล้ว 340,101 คน (1 กรกฎาคม 2025) [4]
หากพบเบาะแสการแจ้งเกิดเท็จ ควรแจ้งไปยังสำนักทะเบียนอำเภอหรือเขต ในพื้นที่ที่พบเหตุ หรือแจ้งความต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจโดยตรง เพื่อให้มีการตรวจสอบและดำเนินคดีตามกฎหมาย
สามารถทำได้ แต่ต้องผ่านกระบวนการทางกฎหมาย โดยยื่นคำร้องต่อนายทะเบียน หรือฟ้องร้องต่อศาล เพื่อขอเพิกถอนหรือแก้ไขรายการที่ไม่ถูกต้อง ซึ่งต้องมีหลักฐานยืนยันข้อเท็จจริงที่ชัดเจน ประกอบการพิจารณา ไม่สามารถแก้ไขได้เองโดยพลการ
สรุปแล้ว การแจ้งเกิดเท็จ เข้าข่ายความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา ซึ่งมีโทษทั้งจำคุกและปรับ การแจ้งเกิดเท็จ จึงไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย เพราะส่งผลกระทบต่อสถานะบุคคล และอาจนำไปสู่การถูกเพิกถอนสิทธิในภายหลัง

