รวมถาม-ตอบเกี่ยวกับ ทำไมควันไฟ ถึงอันตรายมาก

Chono
20 ก.ค. 26
16:23
16 views

ทำไมควันไฟ ถึงอันตรายมาก คำตอบก็คือ ควันไฟไม่ได้เป็นเพียงกลุ่มก๊าซที่ทำให้แสบตา หรือหายใจไม่สะดวกเท่านั้น แต่ยังเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ในเหตุการณ์ไฟไหม้ มากกว่าการถูกเปลวไฟเผาไหม้โดยตรง เพราะควันไฟประกอบด้วยสารพิษหลายชนิด ที่ส่งผลร้ายแรงต่อร่างกาย

ทำไมควันไฟถึงอันตรายมากกว่าที่หลายคนคิด?

คำตอบก็คือ อันตรายจากไฟไหม้ คือเปลวไฟที่ลุกไหม้ร่างกาย แต่ในความเป็นจริง ควันไฟต่างหากที่คร่าชีวิตคนได้เร็วกว่า เพราะควันเต็มไปด้วยก๊าซพิษที่มองไม่เห็น และคุณมักจะสูดดมแทบไม่รู้ตัว เมื่อสูดเข้าไป จะทำให้ร่างกายขาดออกซิเจน และหมดสติได้ในเวลาอันสั้น

ควันไฟมีสารพิษอะไรที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย?

คาร์บอนมอนอกไซด์ จะเข้าไปแย่งจับกับฮีโมโกลบินในเลือดแทนออกซิเจน ทำให้ร่างกายขาดออกซิเจนไปเลี้ยงอวัยวะสำคัญ โดยระหว่างเกิดเพลิงไหม้ ระดับออกซิเจนในอากาศมักลดลง เหลือเพียง 10-15% ซึ่งเป็นจุดที่ทำให้เสียชีวิต จากภาวะขาดอากาศหายใจ (พฤษภาคม–มิถุนายน 2013) [1]

ทำไมการสูดควันไฟเพียงไม่นานจึงเสี่ยงอันตราย?

อย่างที่เราได้นำเสนอเอาไว้ข้างต้นไปว่า ควันไฟที่คุณสูดดมเข้าไป จะประกอบไปด้วยก๊าซพิษร้ายแรง ที่ทำให้ร่างกายขาดออกซิเจนอย่างฉับพลัน และทำลายระบบทางเดินหายใจทันที ซึ่งผู้เสียชีวิตจากเหตุเพลิงไหม้ส่วนใหญ่ มีสาเหตุหลักมาจากการสำลักควันพิษชนิดนี้

ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ในควันไฟส่งผลอย่างไร?

นั่นก็คือ ก๊าซคาร์บอนมอนนอกไซด์ จะเข้าไปแย่งจับกับฮีโมโกลบินในเลือด แทนออกซิเจน ทำให้ร่างกายขาดออกซิเจนไปเลี้ยงอวัยวะสำคัญอย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็นจุดที่ทำให้เสียชีวิต จากภาวะขาดอากาศหายใจ เมื่อร่างกายขาดออกซิเจนถึงจุดนี้ ก็จะหมดสติและเสียชีวิตได้ในเวลาไม่นาน

พาไปดูว่า ควันไฟทำให้หมดสติได้จริงหรือไม่?

ควันไฟสามารถทำให้คนหมดสติได้จริง ซึ่งผู้หมดสติ หรือเสียชีวิตจากเหตุเพลิงไหม้ ไม่ได้เสียชีวิตจากการถูกไฟไหม้โดยตรง แต่เกิดจากการสูดดมควันพิษ ที่มีก๊าซอันตราย และสารอันตรายเข้าสู่ร่างกาย

ควันไฟส่งผลกระทบแก่เด็กและผู้สูงอายุมากแค่ไหน?

เด็กและผู้สูงอายุ เป็นกลุ่มที่เสี่ยงต่ออันตรายจากควันไฟมากที่สุด เนื่องจากระบบทางเดินหายใจ ยังพัฒนาได้ไม่เต็มที่ หรือเสื่อมถอยตามวัย โดยพบว่า จำนวนผู้ป่วยเด็กที่เข้ารักษาโรคหอบหืด จากการสูดควันไฟ อาจเพิ่มขึ้นกว่า 30% ในช่วงเกิดเหตุการณ์ควันไฟรุนแรง (พฤษภาคม–มิถุนายน 2013) [1]

ควันไฟส่งผลต่อปอดและระบบหายใจอย่างไร?

ควันไฟที่สูดเข้าไป จะทำลายเนื้อเยื่อในปอด และทำลายระบบทางเดินหายใจโดยตรง ทำให้เกิดการอักเสบ และหายใจลำบากอย่างรุนแรง โดยองค์การอนามัยโลก ได้ระบุเอาไว้ว่า การสูดดมควันไฟ เป็นสาเหตุของปัญหาระบบทางเดินหายใจ และโรคหัวใจ ในระดับประชากร (World Health Organization, 2018) (18 กุมภาพันธ์ 2025) [2]

ฝุ่นละอองขนาดเล็กในควันไฟอันตรายแค่ไหน?

ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 ในควันไฟ สามารถแทรกซึมลึกเข้าไปในปอด จนถึงกระแสเลือดได้ ทำให้เกิดผลกระทบต่อสุขภาพรุนแรง และรุนแรงกว่าฝุ่นทั่วไป โดยงานวิจัยพบว่า PM 2.5 จากควันไฟรุนแรงกว่าฝุ่น PM 2.5 จากแหล่งอื่นถึง 10 เท่า (5 มีนาคม 2021) [3]

สัญญาณเตือนอะไร หากสูดควันไฟมากเกินไป?

สำหรับสัญญาณเตือน หากคุณเผลอสูดควันไฟเข้าสู่ร่างกายมากเกินไป ได้แก่ อาการไอ แสบตา แสบคอ เสียงแหบ หายใจลำบาก แน่นหน้าอก ง่วงซึม วิงเวียนศีรษะ และอาจถึงขั้นหมดสติ

จะป้องกันตนเองจากควันไฟได้อย่างไร?

วิธีป้องกันไฟไหม้ มีอะไรบ้าง คำตอบก็คือ เมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้ ให้รีบหมอบคลานต่ำ เพื่อหลีกเลี่ยงการสูดดมควัน ต่อมาให้ใช้ผ้าชุบน้ำปิดจมูกและปาก และอพยพทางบันไดหนีไฟทันที โดยห้ามใช้ลิฟต์

เมื่อเจอควันไฟควรปฏิบัติตัวอย่างไรให้ปลอดภัย?

ตามที่เราได้นำเสนอเอาไว้ข้างต้นไปว่า วิธีที่ควรปฏิบัติ หากพบเจอกับเหตุเพลิงไหม้ อันดับแรกให้คุณรีบตั้งสติ จากนั้นให้หมอบคลานต่ำเข้าไว้ เพื่อหลีกเลี่ยงการสูดดมก๊าซพิษ จากนั้นให้ใช้ผ้าชุบน้ำปิดปากและจมูก และที่สำคัญ ห้ามใช้ลิฟต์เด็ดขาด

สรุป ทำไมควันไฟถึงอันตรายมากหากสูดเข้าไป

สรุปแล้ว ควันไฟอันตรายมาก เพราะมีสารพิษอย่างคาร์บอนมอนอกไซด์ และไซยาไนด์ปะปนอยู่ ซึ่งเข้าไปขัดขวางการลำเลียงออกซิเจนในเลือด จนทำให้ร่างกายขาดอากาศอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ ควันยังทำให้ทัศนวิสัยแย่ลง ทำให้ผู้ประสบเหตุหาทางออกไม่เจอ และสูดดมควันเข้าไปมากขึ้นเรื่อยๆ