
ถาม-ตอบ กฎหมายเกี่ยวกับการแจ้งเกิด และสัญชาติไทย
- หัวใจสีเขียว
- 14 views

กฎหมายเกี่ยวกับการแจ้งเกิด และสัญชาติไทย เป็นเรื่องที่กำหนดหลักเกณฑ์ เกี่ยวกับการจดทะเบียนการเกิด การออกสูติบัตร และเงื่อนไขการได้ หรือมีสัญชาติไทย ของบุคคล เพื่อให้ได้รับการรับรองสถานะทางกฎหมาย และสามารถเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐานต่างๆ ตามกฎหมายไทยได้อย่างถูกต้อง
ไม่ใช่ทุกกรณี การแจ้งเกิดไม่ได้หมายความว่า จะได้รับสัญชาติไทยทันที เพราะการแจ้งเกิด กับการได้สัญชาติไทย เป็นคนละเรื่องกันตามกฎหมาย การได้สัญชาติไทย จะต้องพิจารณาตามพระราชบัญญัติสัญชาติ ว่าเด็กเข้าเงื่อนไขตามกฎหมายไหม ซึ่งต้องใช้ระยะเวลาดำเนินการรวม 30 วัน โดยทางเจ้าหน้าที่จะแจ้งผลพิจารณา ภายใน 7 วัน หลังจากพิจารณาแล้วเสร็จ (สืบค้นเมื่อ 27 กรกฎาคม 2026) [1]
การแจ้งเกิดลูก ในประเทศไทย ต้องเตรียมเอกสารเกี่ยวกับการเกิดของเด็ก เช่น หนังสือรับรอง การเกิดจากสถานพยาบาล ในกรณีที่มี และเอกสารประจำตัวของบิดา มารดา เป็นต้น
มีความผิดตามกฎหมาย หากผู้ที่มีหน้าที่แจ้งเกิด ไม่แจ้งการเกิดภายในระยะเวลา ที่กฎหมายกำหนด ซึ่งมีโทษตามกฎหมาย คือ ปรับเงินไม่เกิน 1,000 บาท โดยระยะเวลา ที่กฎหมายกำหนดให้แจ้งเกิด มีเพียงแค่ 15 วัน (18 พฤศจิกายน 2025) [2]

การแจ้งเกิด ถือเป็นการรับรองว่า เด็กมีตัวตนตามกฎหมาย และเป็นขั้นตอนสำคัญในการได้รับสูติบัตร ซึ่งสูติบัตรสามารถใช้เป็นหลักฐานสำคัญ ในการติดต่อราชการ การศึกษา การรักษาพยาบาล และการใช้สิทธิต่างๆ ในประเทศไทยได้
ที่สำนักงานทะเบียน ในพื้นที่ที่เด็กเกิด หรือสถานที่ ที่กฎหมายกำหนด กรณีเด็กเกิดในโรงพยาบาล สามารถใช้เอกสารรับรองการเกิด จากโรงพยาบาล เพื่อดำเนินการแจ้งเกิดได้
เพราะการขอสัญชาติไทย จะช่วยให้เด็กได้รับสิทธิ และเข้าถึงบริการต่างๆ ของรัฐได้อย่างถูกต้อง อีกทั้งยังเป็นการรับรองสถานะของเด็ก ให้มีหลักฐานทางกฎหมาย และสามารถดำเนินชีวิต ในสังคมไทยได้อย่างมั่นคง
ไม่เสมอไป หลายคนสงสัยว่า เด็กเกิดในไทยทุกคน ได้สัญชาติไทยไหม หากบิดา หรือมารดา เป็นผู้มีสัญชาติไทย เด็กจะมีสิทธิได้รับสัญชาติไทยโดยอัตโนมัติ ตามพระราชบัญญัติสัญชาติ แต่ถ้าหากบิดา และมารดา เป็นคนต่างด้าว หรือต่างชาติ เด็กอาจไม่ได้สัญชาติไทย แม้จะเกิดในประเทศไทยก็ตาม
ได้สัญชาติไทย หากมีพ่อหรือแม่ เป็นคนไทยตามกฎหมาย การเกิดนอกประเทศไทย ไม่ได้ทำให้เสียสิทธิ เพียงแค่ต้องดำเนินการแจ้งเกิด และขอเอกสาร ที่เกี่ยวข้องกับทางการไทย แต่หากพ่อและแม่ ไม่มีสัญชาติไทย เด็กก็จะไม่ได้สัญชาติไทย จากการเกิดในต่างประเทศ
สรุปกฎหมายเกี่ยวกับ การแจ้งเกิด และสัญชาติไทย กำหนดให้เด็กต้องมีการรับรองการเกิด เพื่อจัดทำหลักฐานทางทะเบียน โดยการแจ้งเกิด จะช่วยให้เด็กมีสูติบัตร และได้รับการคุ้มครองสิทธิตามกฎหมาย ส่วนการได้รับสัญชาติไทย จะต้องพิจารณาจากเงื่อนไขตามกฎหมาย เช่น สัญชาติของบิดา มารดา และสถานะของเด็ก

